ΕΑΡΙΝΗ ΙΣΗΜΕΡΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΣΤΙΣ 20 ΜΑΡΤΙΟΥ

Νυχτερινό υπερθέαμα στον ουρανό

Την Τετάρτη 20 Μαρτίου θα έχουμε την εαρινή ισημερία. Είναι η ημερομηνία δηλαδή που η ημέρα έχει ίση διάρκεια με την νύχτα. Από την επομένη, η ημέρα θα μεγαλώνει διαρκώς έναντι της νύχτας. Η εαρινή ισημερία για το 2019 θα συμβεί στις 30 Μαρτίου στις 23:58 και αστρονομικά θα σηματοδοτηθεί η αρχή της Ανοιξης. Λίγες ώρες αργότερα (ένα τέταρτο πριν τις 4) θα λάβει  χώρα η τρίτη και τελευταία υπερπανσέληνος για το 2019. Οιπροηγούμενες δύο υπερπανσέληνοι ήταν στις 21 Ιανουαρίου και 19 Φεβρουαρίου.

Εν τω μεταξύ και φέτος όπως και τα προηγούμενα χρόνια το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο θα μεγαλώσουν κατά ένα λεπτό έναντι της Ανοιξης και του Χειμώνα αντίστοιχα. Με την πάροδο των χρόνων δηλαδή η Ανοιξη και ο Χειμώνας συρρικνώνονται και το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο μεγαλώνουν.

Η ημερομηνία της εαρινής ισημερίας λοιπόν θα μας δώσει την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε ένα υπερθέαμα στον ουρανό. Η υπερπανσέληνος συμβαίνει όταν φυσικά υπάρχει πανσέληνος αλλά ταυτόχρονα έχουμε και το φαινόμενο της περιγείου. Η Σελήνη δηλαδή βρίσκεται πιο κοντά στην Γη και έτσι φαίνεται μεγαλύτερη και λαμπρότερη.

Παράσταση στο Ευγενίδειο Ιδρυμα

Μία ημέρα πριν από την εαρινή ισημερία, στις 19 Μαρτίου, και με αφορμή την ισημερία, το Ευγενίδειο ίδρυμα θα προβάλλει την παράσταση “Το μέλλον στο διάστημα”.Η παράσταση θα προβληθεί δύο φορές (18:30 & 20:00) με δωρεάν είσοδο.

Όποιος ενδιαφέρεται θα πρέπει να έχει προμηθευθεί δελτίο εισόδου, τα οποία θα διανέμονται την ίδι αημέρα,από το Ταμείο στο πλανητάριο, μετά τις 18:00. Τα διαθέσιμα δελτία είναι 240 για κάθε παράσταση και κάθε άτομο θα μπορεί να προμηθευθεί μέχρι 2.

Οι μαθητές θα μετρήσουν την περιφέρεια της γης.

 

Αλλη μία δράση που θα γίνει με αφορμή την εαρινή ισημερία είναι το πείραμα το Ερατοσθένη. Με αυτό το πείραμα τον 3ο αιώνα π.χ. ο Ερατοσθένης κατάφερε και μέτρησε την περίμετρο της Γης. Ο αρχαίος επιστήμονας ήταν εκείνη την εποχή διευθυντής της μεγάλης βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας. Επεσε στα μάτια του μία πληροφορία από έναν από τους περίφημους πάπυρους της βιβλιοθήκης. Σε αυτόν αναφέροταν πως το μεσημέρι του θερινού ηλιοστασίου, στις 21 Ιουνίου, στην Συήνη (σημερινό Ασσουάν), συνέβαινε  το εξής φαινόμενο.

Οι κατακόρυφοι στύλοι δεν ρίχνουν σκιά. Επιπροσθέτως ο ήλιος καθρεφτίζονταν στον πάτο ενός πηγαδιού. Το περιεχόμενο του παπύρου κίνησε την περιέργεια του Ερατοσθένη. Διερέυνησε αν συμβαίνει το ίδιο και στην Αλεξάνδρεια.  Εκεί όμως οι στύλοι έριχναν σκιά. Εάν η γη ήταν επίπεδη τότε θα έπρεπε και στις δύο πόλεις να πέφτει σκιά από τους στύλους.

Ο Ερατοσθένης τότε, όχι μόνο διετύπωσε την θεωρία ότι η γη είναι στρογγυλή αλλά μέτρησε και την περίμετρο της. Μέτρησε την διαφορά στο γεωγραφικό πλάτος χρησιμοποιώντας το μήκος της σκιάς. Η απόσταση μεταξύ των δύο πόλεως ήταν γνωστή (περίπου 800 χιλιόμετρα). Ετσι με βάση το γεωγραφικό πλάτος ακι την απόσταση των πόλεων ο Ερατοσθένης υπολόγισε ότι η περίμετρος της γης ήταν 40.000 km.

Αυτός ο υπολογισμός έχει το εκπληκτικό περιθώριο λάθους μόνο 2%, αν υπολογίσει κανείς ότι έγινε πριν 2500 χρόνια, και χρησιμοποιήθηκαν μόνο ραβδοι, μυαλό και επινοητικότητα.

Οι μαθητές λοιπόν που θα πάρουν μέρος σε αυτό το πείραμα, θα μπορέσουν και αυτοί να υπολογίσουν την περίμετρο της γης. Διοργανωτές είναι και φέτος τα Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Φ.Ε.) Σερρών, Πιερίας, Λακωνίας, Κω και Θεσπρωτίαςκαι Αργολίδας, με την υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας και της Πανελλήνιας Ένωσης Υπευθύνων ΕΚΦΕ (ΠΑΝΕΚΦΕ). Θα συμμετέχουν σε αυτήν ομάδες μαθητών, με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους.

ΝΟΤΙΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ 18/03/2019

Share it

Share on facebook
Share on twitter